بررسی عینی تاثیر نوسانات ارز بر بازار گناوه
برگرفته از سایتهای استانی
مشتری: آقا این چنده؟
فروشنده: ۱۰ هزار تومان.
مشتری: با تخفیف چنده؟
فروشنده: تخفیف نداره، قیمت قبله، لطفا اصرار نکنید، حوصله چونه زدن نداریم، اگه بخواهیم با درهم و دلار امروز محاسبه کنیم، قیمت دو برابر می‌شود.
مشتری: شما مغازه دار‌ها مثل اینکه همه با هم دست به یکی کرده‌اید و این شده ورد زبانتان! مگر قرار نیست قیمت‌ها پایین بیاد! خودمون تو خبرها شنیدیم!
این دیالوگ نه چندان خوشایند این روز‌ها دهان به دهان می‌چرخد و‌گاه و بیگاه منجر به اوقات تلخی و حتی درگیری بین خریداران و فروشندگان در بازارهایی می‌شود که چند سال پیش جا برای سوزن انداختن نداشتند؛ بازارهایی مانند بازار بندر گناوه که حالا گرد رخوت و رکود روی آن پاشیده شده است.
این روز‌ها بازارهای تجاری جنوب کشور حال و روز خوشی ندارد. طی یک سال گذشته بازار تجربیات تلخی را پشت سرگذاشته بود. محدودیت‌های ورود کالاهای تجاری، عدم تخلیه لنج‌های باری، چند بار تعطیلی بازار در اعتراض به محدودیت‌ها، کمبود شدید اجناس مورد تقاضا، و در‌‌نهایت نوسانات شدید نرخ ارز همه و همه دست به دست هم داده تا روز به روز امید بازاریان به آینده کمرنگ‌تر بشود. این اتفاقات سبب شده تعدادی از مغازه‌ها تعطیل، و رونق و کاسبی دیگر جذابیتی برای سرمایه‌گذاران نداشته باشد. اما با تمامی این رویدادهای سخت و سهمگین، بازار تاکنون توانسته به حیات خود ادامه دهد. اما مشکل اساسی و تاثیرگذار زمانی خود را نشان داد که نرخ برابری ریال در مقابل ارزهای خارجی؛ مخصوصا دلار و درهم، کاهش شدیدی پیدا کرد.
ازاوایل فروردین سال ۱۳۹۰، درهم امارات از ۳۲۰ تومان سیر صعودی به خود گرفت و تا اوایل فروردین سال ۱۳۹۱ به ۵۲۰ تومان رسید اگرچه تا پیش از نشست بغداد با مصاحبه‌ها و خوش‌بینی‌هایی که از دوطرف مذاکره کننده به بیرون درز کرد، درهم به ۴۳۰ تومان کاهش پیدا کرد، اما با شکست مذاکرات، دوباره قیمت ارز روند صعودی به خود گرفت و درهم تا مرز ۵۳۰ تومان رسید و چند صباحی توانست ثابت بماند و تا تیرماه دوام آورد. اما با راه‌اندازی اتاق مبادلات ارزی به ناگهان ارز روند رو به رشدی به خود گرفت که در نهایت طی یک هفته گذشته بهای یک درهم به ۱۰۰۰ تومان رسید. درهم ۱۰۰۰ تومانی یا همان دلار ۳۵۰۰ تومانی زنگ خطری شد که همه را به واکنش واداشت. از طرف دیگر در بازارهای بنادر جنوبی که بخش قابل توجهی از واردات کشور را به خود اختصاص داده و بخش خصوصی طی این سال‌ها حضور فعالی در آن‌ها داشته‌اند، فارغ از رکود در مرکز، حواله به دبی را از سر گرفتند. اوایل روز شنبه، درهم ۷۷۰ تومان معامله شد که تا اواخر وقت اداری به ۸۲۵ تومان رسید. بنابر گزارش‌های رسیده صرافی‌های مقیم دبی هیچکدام درهم ۷۷۰ تومان فروخته شده را به متقاضیان تحویل نداده بودند، حسین لیراوی که در دبی به یکی از صرافی‌ها، جهت دریافت حواله از ایران مراجعه کرده بود، به قانون می‌گوید: «با یک معذرت‌خواهی ساده نرخ مصوب را ۸۲۵ تا ۸۳۰ اعلام کردند. روز یکشنبه نیز صرافی‌ها نرخ درهم را ۸۳۰ اعلام کردند که معادل دلاری آن ۳۰۵۰ تومان بود. همچنین دلالان و صرافی‌های رسمی و غیررسمی دلار را به قیمت ۲۹۰۰ تومان خریداری می‌کردند که تا اواخر روز تا ۳۲۰۰ تومان معامله شد.»
با توجه به نوسانات شدید نرخ ارز طی هفته گذشته اغلب بازاریانی که بدهکاری ارزی به فروشندگان در دبی و چین دارند این چند روز را فرصت مناسبی می‌دانند که بدهی‌های خود را تسویه کنند و جلوی ضرر بیشتر را بگیرند.
علی عربزاده از بازاریان بندر گناوه می‌گوید: «تجربه این چند سال به خصوص یک سال گذشته ما را به یقین رسانده که بعد از مدت زمانی که ارز روندی صعودی در پیش گرفته، پس از رکود و وقفه‌ای کوتاه که حاصل از تزریق موقتی ارز از طرف دولت است،یکی از صرافی‌های قدیمی این بندر تجاری هم می‌گوید: «تمامی حواله‌هایی که این چند روز به دبی داشته‌ایم همگی تسویه حساب بدهی‌های قبل بوده و تاکنون هیچ‌کس خریدی تازه نداشته است. به همین دلایل بسیاری از بازاریان نیز دست از خرید و فروش کالا کشیده و به سرمایه‌گذاری در بازار ارز روی آورده‌اند.»
محمد حسینی فعال در بخش پوشاک هم می‌گوید: «ما حدود سه ماه پیش با درهم ۵۲۰ تومان برای فصل زمستان خرید کرده‌ایم که هم اکنون با نوسانات شدیدی که در نرخ ارز بوجود آمده اگر چه ما با همان قیمت‌های قبل حاضر به فروش اجناس هستیم اما تقاضایی برای خرید وجود ندارد.»
قاسم کرمی یکی دیگر از بازاریان نیز رکود بوجود آمده را به دو عامل نسبت می‌دهد: «ا- وعده‌های داده شده طی چند روز گذشته مبنی بر سر وسامان دادن به این بی‌ثباتی و پایین آمدن قیمت‌ها ۲- کاهش۱۷۰ درصدی ارزش ریال در برابر دلار و درهم طی یک سال گذشته که حالا در این فصل سال خود را در قیمت اجناس جدید و دیگر کالا‌ها نشان داده است.»
همچنین خبرهایی در بازار دهان به دهان می‌چرخد که عده بسیاری موجودی خود را به صورت سپرده نزد صرافی‌های دبی به امانت گذاشته‌اند. این در حالی است که اجناس وارداتی مناطق جنوبی به صورت ملوانی و در قالب کالای همراه مسافر یا همان «ته‌لنجی» و با ارز آزاد تهیه می‌شده و حالا این خطر وجود دارد که با بالا رفتن نرخ ارز کل این بازار که نقش اساسی در تعدیل و تامین مایحتاج عمومی مردم داشته به کلی تعطیل و نتایج مصیبت‌باری برای معیشت مردم به همراه داشته باشد.