بندر دیلم کهن دیار من نشسته بر ساحل خلیج فارس از قدمت و پیشینه ای فاخر برخوردار است.

چند نکته که برای اهالی بندر دیلم خاطره انگیز است از نظر مخاطبین محترم می گذرد:

شیلون کشیدن در شاه عبداله

یکی از رسوم بندر دیلمی ها که پس از براورده شدن حاجت و خواسته یا به اصطلاح نذرشان انجام می دادند کشیدن شیلون بخصوص در  امامزاده شاه عبداله بود که سفره ای برقرار می شد و اقوام و خویشان برای گرد آمدن به دور این سفره که همراه با اطعام بود فراخوانده می شدند.

یکی از بارزترین مصادیق دور همی های صادقانه و صمیمانه که باعث تقویت  روابط فامیلی و همسایگی می شد.

 

خور دختر ل

خور دختر یا دخترل در ساحل بندر دیلم واقع است که در قدیم الایام محل شست و شور لباس و لوازم توسط خانم های خانه دار محسوب می شده است. در ادبیات شفاهی و فولکوریک دیلمی ها نیز این خور جای ویژه ای دارد.

 

نعشل

برنامه هاس سنتی در عزاداری سالار شهیدان که  از منزل مرحوم حاج جعفر شاکر زاده(آخوند) آغاز می شد و در بر دارنده همه اداوات و وسایل و تجهیزات و علم و کتل برای برگزاری این آیین بود. تلاش برای همراهی با نعشل حس مشترک همه شرکت کنندگان بود.

گود حسینیه

گود حسینیه یکی از مهم ترین مراکز تجاری، اقتصادی اجتماعی و فرهنگی و مذهبی در بندر دیلم بود. بازار سنتی و فصلی تره بار در این نقطه از شهر قرار داشت. مهمترین معبرهای دیلم به گود  حسینیه منتهی می شد. قرار گرفتن حسینیه بزرگ شهر در این نقطه بخصوص در هنگام محرم و سایر مناسبت های مذهبی این مکان را به میعادگاه دیلمی ها مبدل می ساخت. گود حسینیه در واقع نقطه آغاز ورود به بازار تجاری( کویتی های) بندر دیلم شمرده می شد. در اوایل دهه پنجاه نخستین خیابان این شهر نیز از این نقطه آغاز شد.

گود قصابخانه

هر چند نقش گود قصابخانه کمرنگ تر از گود حسینیه بود اما نزدیکی به گمرک،قرار گرفتن در مجاورت یکی از قدیمی ترین مساجد و همچنین محل اقامت روحانی شهر، واقع شدن اداره پست و تلگراف و همچنین راسته بازار تجار مشهور شهر به گود قصابخانه نیز مرکزیت خاصی برای اهالی بندر دیلم داشت.

قبر سید

آرامگاه  سید محمد جبل عامری   نیای بزرگ سادات فاطمی و اشرف در دیلم یکی از پاتوق های افراد مسن و  جاشوان و صیادان بود که  در آن زمان به کارخانه برق، بهداری، خانه انصاف، ژاندارمری نزدیک بود.

کارخانه یخ روحی

خانواده روحی از تجار ساکن دیلم بودند. کارخانه یخی در جنوب این شهر و در مجاورت خاکسون(قبرستان عمومی ) و همچنین منطقه انگلیسی ها واقع شده بود.

انگلیسیل

دکل بزرگ با کاربری ناوبری در محدوده ای محصور با فنس که چندین اتاقک چوبی در آن  مستقر بود که به منطقه انگلیسیل معروف بود. هر از چند مدت رنگ آمیزی و یا تعمیر این دکل و بالا رفتن افراد برای انجام امور تخصصی از آن دیدنی بود.  چند سگ پاسبان  و لندرور کارگزار ایرانی و بومی آن  از سایر مشخصه ها بود. در هنگام بهار در این منطقه پوشش انواع گیاهان  چشم نواز بود.

بسکی

در ساحل شمالی بندر دیلم محدوده ای قرار دادشت که به هنگام جزر دریا محل بازی و تفریح نوجوانان و جوانان بندر دیلمی بود. بسیاری از  تمرینات و یا دیدارهای دوستانه فوتبال در این محدوده انجام می شد.

 

تانکی تنوب سید

منبع هوایی ذخیره آب آشامیدنی که در حوالی دیلم قرار داشت. بالارفتن از این منبع و سردادن آواز و ترانه و اذان  از سرگرمی بچه هایی بود که اغلب به قصد مطالعه و در هنگام امتحانات آخر سال به آنجا مراجعت می کردند.

هفسنگ( هفت سنگ)

از بازی های رایج  در بین نوجوانان و جوانان هفت سنگ بود. بره بیو و هف سنگ دم دست ترین و سهل الوصولترین بازی کودکان دیلمی به شمار می رفت.