برگرفته از وبلاگ لیراوی

 

 

نوع مطلب :برگ هایی از خلیج فارس ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

کنگره بین المللی دوسالانه خلیج فارس فرهنگ ، تمدن و تاریخ اولین بار در اردیبهشت 1386 و سپس آبان1388 و سومین همایش آن در دهم و یازدهم 1391در دانشگاه تهران برگزار شد .
در اولین همایش مقاله (نقش دیراب در تحولات قرن هشتم خلیج فارس ) توسط اینجانب ارایه و در مجموعه مقالات آن چاپ شد.
در دومین همایش مقاله ( ظهور و سقوط خاندان خلیفات دیلم) را ارایه کردم . که چون مجموعه ی مقالات آن کنگره چاپ نشد ؛ به تازگی در پژوهشنامه خلیج فارس جلد پنجم این مقاله به همراه آخرین یافته ها و ویرایش مجدد به چاپ رسیده است.
در سومین همایش نیز مقاله ( خاندان ابومهیر در سیر تحولات خلیج فارس از دوره تیموری تا افشار) عصر روز یازدهم اردیبهشت 1391 در تالار کمال ارایه شد و طبق آخرین اطلاع از سوی هیئت علمی کنگره، مجموعه مقالات تا مرداد ماه آماده جهت چاپ خواهد شد در اینجا خلاصه ی سخنرانی ام را برای اطلاع شما عزیزان درج خواهم کرد.

« آنچه در این پژوهش بررسی می شود نیمه ی پنهان چگونگی پیدایش حکومت محلی بوشهر است. بررسی حکومت های محلی خلیج فارس با تکیه بر اسناد باقی مانده از خاندان ابومهیر مشهور به آل مذکور بوشهری؛ نقش عمده ای در پر کردن خلاء های تاریخی دارد. مردم کرانه ی خلیج فارس در حکومت های بومی خود ضمن اطاعت از حکومت مرکزی ایران خود نیز به مبادلات تجاری – دریایی –کشاورزی و محافظت از مرز های آبی کشورشان می پرداخته اند . ثبات ایران عصر صفوی باعث قدرت یابی یا تولد حکومت های محلی متعددی در کرانه ی خلیج فارس شد . از سویی دیگر ارتباطات این حکومت ها گاه با تنش و گاه با پیمان های همکاری و مراودات اقتصادی و اجتماعی همراه بود ، به نحوی که در دو دور ه ی صفویه و افشار دستگاه سیاسی ، اقتصاد و نیروی نظامی ایران تکیه گاهی مطمئن برای تمامی بنادر و مردم هر دو کرانه شمالی و جنوبی خلیج فارس بود.

سیطره حکومت خاندان ابومُهیر( مشهور به آل مذکور) بر بوشهر و بحرین ،احسا، قطیف و عمان و حضور تاثیر گذار آنان در ثبات و رونق تجاری تصویری از اقتدار ایرانیان در خلیج فارس است. از دوران پیدایش این خاندان، خوشبختانه اسناد و تک نگاری های بسیاری باقی مانده که پیش از این از سوی محققان ایرانی و مستشرقان مورد توجه قرار نگرفته اند.زیرا در تمامی نوشته ها و تحقیقات جدید فقط به دوره ی زندیه تا قاجار پرداخته شده ولی در این پژوهش برای نخستین بار بر روند چگونگی ظهور و گسترش قدرت آنان از دوره ی تیموری تا افشار پرتو افکنده می شود.در همین فرصت اندک مبارزات ضد استعماری این خاندان و نقش آنها در تثبیت سیادت دریایی ایران نیز هویدا می شود.