تاریخچه رزمنامه در جنوب
برگرفته از وبلاگ لیراوی بخشی از ابیات امده است
اسفدیار خرمی شاعری از روستای تل تل ، دهستان حیات داود در شهرستان گناوه و در کرانه ی خلیج فارس رزم نامه ی زیر را سروده است .
تا کنون شاهنامه یا به تعبیر بهتر رزمنامه های بسیاری در نواحی ساحلی سروده شده قدیمی ترین مربوط به سال 1031قمری می باشد (کشم نامه) به همت استادان بزرگوار دکتر خیراندیش و دکتر وثوقی به چاپ رسیده ، شاهنامه کل محمد قلی شاعری که بعد از 1310قمری نوشته یا اصلاح شده و وقایع 1296ه.ق در آن آمده ، دیگری جنگ ده بلوک شبانکاره ، در بندر دیلم هم شاه محمد علی صادقی در حدود 1320 خورشیدی داستان تابناک و غلامعباس دشتی زاده هم غارت کبوتر( واقعه 1321ه.خ) را در سالهای اخیر سروده و در هفته نامه دریادلان بدون نام ایشان به چاپ رسیده و عباس کمالی معرف به عباس .علی.شهباز هم جنگ محمدعلی خان لیراوی و فتح ا... خان حیات داودی را در یک مثنوی به تصویر کشیده که البته تا کنون ابیاتی پراکنده از را به دست آورده ام ولی نوار کاست آن موجود است اما نایاب؟
مثنوی حماسی زیر را از وبلاگ تل تل در اینجا نقل می کنم
رزمنامه
ستایش کنم حی پروردگار که روزی دهد خلق را پاسدار
یکی داستان سازم از شرح رزم
زخان و زتل تل که کردند رزم
فتح اله سپهدار گرد دلیر زنسل خوانین گو شیر گیر
یکی روز ،آمده از پی مالیات ابا جمعی از سرکشان حیات
که گیرد زهر کس خراج زمین
زاهل تل تل با دلی پر زکین
در اول طلب کرد اسفندیار بیایید زود از تو دارم کار
چو اسفندیار آمد اندر برش
سلامی به وی کرد اندر خورش
چنین گفت آن خان بر فَرّوجاه که هر کس بیایید به این جایگاه
بارند هرکس برمن خراج که قانون پیشه بودی و رواج
اگر ناورند وستیزه کنند
تن خویش را رنجور و ریزه کنند
چنین گفت پاسخ آن بی خرد بکن آنچه خواهید کرد
قبولش نکردند آخر سخن دلیران گردان آن انجمن
کشیدند اسبان خود زیر ران
ولی پر زکینه بگشتند روان
گرفتند منزل به چم شهاب فرستادند از هر طرف با شتاب
زهر جایگه لشکری گرد کرد
زبهر شبیخون رزم نبرد
زمال خلیفی و زمال امام بیاورید لشکر سراسر تمام
هم زچاهبردی و چم شهاب که آیند برش با دلی پرشتاب
ز محمحد صالحی و زفخر آوری
که آیند همه از پی داوری
حیا بردند در نزد حسن علی پسر عم خود نام دارد یلی
همان شب تمامی به جمع آمدند چو پروانه به گرد شمع آمدند
چو یکصد نفر بود مردان جنگ
که خود آمدند از پی نام وننگ
..............
.............