ديلم- بوشهر- ديار من

 

دیرهنگامی است درشهر ما شاید د ه ها وبلکه صدها سال پیش مادران ومادر بزرگان ما یکی – دو روز قبل ازشب " گره گشو " می نشستند وبا نخ وسوزن یا چرخ خیاطی برای کودکان ونوجوانان خود کیسه گره گشو می دوختندو زیبا ترین پارچه های دور ریز را متناسب با رنگ وطرح " اورشمی " یا ساده برای دختران وپسران خردسال خود " کوک وگند " می زدندند .... دیشب. شب 15 رمضان مصادف با شب ولادت کریم اهل بیت امامت وطهارت حضرت امام حسن مجتبی ( ع )بود طبق آئین وسنت دیر پای دیلم مراسم سنتی گره گشو در این شهر شور وشعف خاصی به پا نموده بود .من نیز برحسب وظییفه وبا ایده های ناسیونالیستی خود دوربین را برداشته برای تصویر برداری وپوشش خبر مراسم از سیمای استان وشاید کشورصحنه هایی ضبط نمایم اما ...کیسه های 10 کیلویی برنج خاطره . محسن ودوانار وارداتی و توزیع کیک " تی تاب " ابمیوه و... (به لحاظ اینکه تصویر برداری از آرم محصولات دربرنامه های خبری وتولیدی ممنوع می باشد) که جای کیسه گره گشو و نقل و آجیل مخصوص این شب را گرفته بودند  حسابی در کاسه وکوزه من گشت. دسته های مدرن گره گشو موتوری وهمچنین کوچه های تاریک مدیریت برق شهرستان با شگلک های کودکان مودب ودنیا دیده جلو دوربین دست به دست هم داده بودند تا جدیت مرا در تحقق این امر ناخواسته ناکام بگذارندهرجند ناموفق اما برای من جای تامل بود که چگونه صنعت ماشینیسم یا مدرنیته ابعاد زندگی دزر جوامع سنتی وشرقی را تحت تاثیر خود قرار داده بگونه ای که این جوامع با ظرفیتهای معدود ومحدود خود  سیستم های مدرن را در خود ناقص ضبط ونصب کرده اند که اکنون نه- رومی روم اند ونه زنگی زنگ - به خاطر داریم چند سالی بیش نیست که مادران سحر خیز ما نخست " تش تنیر " راه می انداختند ونان محلی برای سفره صبحانه مهیا می کردند دست خمیری خود را همراه ظروف بازمانده از شام. صبحدم در دریا می شستند سپس به هوای پهن کردن سفره صبحانه برای شوهر وفرزندان خود به سوی خانه خیز بر می داشتند – آنانکه برای درآمد خود گاو وگوسفند در خانه داشتند دوشیدن شیر وگاوداری را هم اضافه کنید -- پس از آن لبلسها را به کناره دریا برده وبعد با مقداری آب شیرین ذخیره شده آبکشی می کردند در همان حال رسالت مهم خبر گذاریهای رسمی امروزی را بصورت غیر رسمی با همنوعان خود انجام می دادند!!.القصه غذا را بروی " چاله " گذاشته خیاطی وبچه داری را شروع می کردند وسفره ناهار را جمع نکرده عملی شدن  اصل روابط عمومی  وبرای تداوم سیر اخبار در جامعه سوی فاتحه ها " هله بسر " می شدند و.... زندگی تکرار دیروز است ... اما امروز که زنان ومادران خود را می بینیم  تا ساعت 11 الی 12 ظهر خوابند بخشی از وقت خود را با سی دی -  -کامپیوتر می گذرانند وانصافا به کمک ماکروفر غذایی سریع ومتنوع درست می کنند وبا تعویض " پمپرز " تک فرزند خود با دستمال مرطوب وقت را همچنان درگرو مدرنیته صنعتی می گذرانند تا فردا .البته عصرهای خودراهم با چیپس وپفک وهله هوله می گذرانند و...و... وظیفه خبرگزاری خود را ساعتی با تلفن وموبایل انجام می دهند.!! و همچون دیشب کیسه نایلون گوشه دارد یا کیسه برنج خاطره را دست بچه اش می دهد برود برای اخر شبش آجیل وتنقلات بیاورد واین اندیشه ناقص نیمه صنعتی زنان ماست که کار مرادر انعکاس این رویداد سنتی ناکام می گذارد ومن در تعجبم از مادرانمان که چگونه با میانگین 8 فرزند برای شب گره گشو یا سبزه" حیات حاجی " و... وقت می گذاشتند وبا تمام وجود خود بودن خود را اثبات می نمودند !!

  گره گشو = آئینی شاددر شب ۱۵ رمضان باحضورکودکان ونوجوانان دردیلم                                    تش تنیر = آتش در تنور روشن کردن برای پخت نان                                                                        چاله= اجاق سنتی                                                                                                                  هله بسر =بسر کردن عبا یا چادر                                                                                                حیات حاجی مراسمی سنتی در عصر روز نهم ذالحجه