بندر دیلم در شمالی ترین نقطه استان بوشهر قراردارد . این بندر با توجه به فاصله نزدیکش با شهر پس کرانه ای  بهبهان و بهره مندی آن از محصولات کشاورزی بلوک حاصلخیز لیراوی ، در طول تاریخ400 ساله اش  همواره مورد توجه دیگر بنادر نواحی شمالی و جنوبی خلیج فارس بوده است .

بر اساس منابع دوره ی صفوی حکومت سیاسی این بندر در دست خاندان " خلیفات " بوده است .

مشایخ خلیفات از اواخر دوره ی صفوی(1107ه.ق )  تا حدود( 1253 ه.ق) حکومت سیاسی بندر دیلم را در دست داشته اند . آنها در حالی که تابع حاکم کوهگیلویه ( به مرکزیت بهبهان/ دهدشت ) بوده اند و در قشون کشی های سلطان حسین صفوی در نواحی ساحلی خلیج فارس  حضوری پر رنگ داشته اند .خلیفات در دوره ی زند نیز از رقابت های سیاسی دو همسایه ی قدرتمندش بنی کعب در شمال وامیران زعابی  بندرریگ در جنوب ، بی بهره نمانده اند .

در دوره ی قاجار و به ویژه در هنگام به قدرت رسیدن شیخ عبدالرسول خان آل مذکور (1247- 1230ه.ق ) و گسترش حوزه ی سیاسی نفوذش تا  بندرهای ریگ و دیلم ، مشایخ خلیفات " کوچکی " آل مذکور را نکردند و این مقاومت منجر به  درگیری ها  و زد و خورد هایی شد که در نهایت موجب تفرقه و سقوط سیاسی آنها شد .

در این پژوهش برای نخستین بار بر اساس منابع تاریخی دست اول ایرانی، نسخ خطی ، اسناد عثمانی ، بریتانیا وهلند ، دست نوشته های محلی و جستارهای میدانی به تبیین چارچوب حکومت خلیفات در بندر دیلم پرداخته شده است.